
Projelerin çoğu kod yazılırken değil, kod yazılmadan önce verilen kararlar yüzünden pahalılaşır. Keşif aşamasında ne yaptığımızı ve sonunda elinize ne geçtiğini anlatıyoruz.
Öne çıkanlar
- Keşif, projenin en ucuz olduğu anda en pahalı hataları yakalar.
- Çıktısı bir sunum değil, kapsamı, takvimi ve bütçesi net bir plandır.
- Keşif sonunda projeyi başka bir ekiple de yürütebilirsiniz; çıktılar size aittir.
- "Hemen başlayalım" baskısı, genellikle sonradan en çok zaman kaybettiren karardır.
Bu yazıda5 bölüm
Bir yazılım projesinde değişiklik yapmanın maliyeti zamanla artar. Bir kararı toplantıda değiştirmek bir saat sürer. Aynı kararı tasarım bittikten sonra değiştirmek günler, yayından sonra değiştirmek haftalar alır. Keşif aşaması, kararları en ucuz oldukları anda vermek için vardır.
Keşif ne değildir?
Keşif, projeyi geciktiren bir bürokrasi ya da uzun bir doküman yazma dönemi değildir. Bizde genellikle bir ile iki hafta sürer ve sonunda elinizde okunacak bir rapor değil, üzerinde çalışılacak bir plan olur.
Bu sürede ne yapıyoruz?
- İşi anlıyoruz: ürünün kime, hangi sorunu çözdüğünü ve başarının nasıl ölçüleceğini netleştiriyoruz. Çoğu zaman ekibin içinde bu sorulara farklı cevaplar verildiğini görüyoruz.
- Kullanıcı akışlarını çıkarıyoruz: ekran çizmeden önce, kullanıcının hangi adımlardan geçeceğini kâğıt üzerinde çalıştırıyoruz. Eksik adımlar ve çelişen kurallar burada ortaya çıkar.
- Teknik riskleri arıyoruz: entegre olunacak sistemler, veri kaynakları, yasal gereklilikler ve performans beklentileri. Bir entegrasyonun mümkün olmadığını üçüncü ayda öğrenmek istemezsiniz.
- Kapsamı önceliklendiriyoruz: ilk sürümde ne olacak, ne bekleyecek ve neden.
Sonunda elinize ne geçer?
Keşfin sonunda dört şey teslim ediyoruz: önceliklendirilmiş bir kapsam listesi, ana akışların taslağı, teknik mimari önerisi ve bunlara dayanan bir takvim ile bütçe. Bu çıktılar size aittir. İsterseniz projeye bizimle devam edersiniz, isterseniz aynı planı başka bir ekibe verirsiniz.
"Zaten ne istediğimizi biliyoruz"
Bu cümleyi sık duyuyoruz ve çoğu zaman doğru. Ekip ne istediğini biliyor; eksik olan, bu isteğin herkes tarafından aynı şekilde anlaşılması. Keşifte ortaya çıkan tipik bulgular şunlar: iki departmanın aynı ekrandan farklı şeyler beklemesi, kimsenin sahiplenmediği bir onay adımı, mevcut sistemden alınacağı varsayılan ama aslında orada olmayan bir veri. Bunların her biri, geliştirme sırasında fark edildiğinde haftalar kaybettirir.
Keşfi atlamanın bedeli
Keşif yapılmadan verilen teklifler iki şekilde sonuçlanır. Ya belirsizliği karşılamak için yüksek bir güvenlik payı içerir ya da düşük görünür ve fark, proje ilerledikçe ek iş talepleriyle kapanır. İki durumda da bütçeniz, bilmediğiniz şeylerin bedelini öder.
Bir projeye başlamadan önce bir iki hafta ayırmak yavaşlamak gibi görünebilir. Tecrübemiz bunun tersini gösteriyor: en hızlı ilerleyen projeler, ilk gün kod yazmaya başlayanlar değil, ne yazacağını bilerek başlayanlar.

