HTTP durum kodları, sunucunun her isteğe verdiği üç haneli yanıttır. Her kod bir hata anlamına gelmez; 2xx, 3xx, 4xx ve 5xx sınıflarını ve SEO'ya etkilerini öğrenin.
Öne çıkanlar
- HTTP durum kodları beş sınıfa ayrılır: 1xx bilgi, 2xx başarı, 3xx yönlendirme, 4xx istemci hatası, 5xx sunucu hatası.
- Kalıcı taşımalarda 301 veya 308, geçici yönlendirmelerde 302 veya 307 kullanılmalıdır.
- Bulunamayan sayfalar gerçek bir 404 veya 410 döndürmeli; "soft 404" sayfalar arama motorlarını yanıltır.
- Planlı bakımda 503 ve Retry-After başlığı, sayfaların dizinden düşmesini önlemeye yardımcı olur.
Bu yazıda7 bölüm
Bir tarayıcı veya arama motoru botu bir web sayfasını istediğinde, sunucu her isteğe üç haneli bir sayıyla yanıt verir. HTTP durum kodu denen bu sayı, isteğin başarılı olup olmadığını, sayfanın taşınıp taşınmadığını ya da bir sorun yaşanıp yaşanmadığını anlatır. Kullanıcıların çoğu yalnızca 404 sayfasını görür, ama arka planda her istek bir kod döndürür ve bu kodların doğru kullanılması hem kullanıcı deneyimi hem de SEO için önemlidir. Bu yazıda kod sınıflarını, en sık karşılaşılan kodları ve doğru kullanım önerilerini bulacaksınız.
Durum kodu sınıfları
Kodun ilk hanesi, yanıtın hangi sınıfa ait olduğunu gösterir. Her kod bir hata anlamına gelmez; aslında sağlıklı bir sitede isteklerin büyük kısmı 200 veya 304 döner.
| Sınıf | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
1xx | Bilgi: istek alındı, işlem sürüyor | 100 Continue, 103 Early Hints |
2xx | Başarı: istek başarıyla işlendi | 200 OK, 201 Created |
3xx | Yönlendirme: kaynak başka yerde | 301, 302, 304 |
4xx | İstemci hatası: istekte sorun var | 404 Not Found, 403 Forbidden |
5xx | Sunucu hatası: sunucu isteği karşılayamadı | 500, 503 |
2xx: başarılı yanıtlar
200 OK: İstek başarılı, içerik yanıtla birlikte gönderildi. Yayındaki her sayfanın döndürmesi gereken koddur.201 Created: Yeni bir kaynak oluşturuldu; genellikle API'lerde kayıt eklendiğinde kullanılır.204 No Content: İşlem başarılı ama döndürülecek içerik yok; örneğin bir silme işleminden sonra.
3xx: yönlendirmeler
Yönlendirme kodları, istenen kaynağın başka bir adreste olduğunu bildirir. SEO açısından en çok dikkat edilmesi gereken sınıftır.
301 Moved Permanently: Sayfa kalıcı olarak taşındı. Alan adı değişikliği veya URL yapısı yenilendiğinde kullanılır; arama motorları yeni adresi esas almaya başlar.302 Foundve307 Temporary Redirect: Geçici yönlendirme; asıl adres korunur.307, istek yöntemini (örneğin POST) değiştirmeden yönlendirir.308 Permanent Redirect:301'in istek yöntemini koruyan kalıcı karşılığıdır.304 Not Modified: İçerik değişmedi, tarayıcı önbelleğindeki kopyayı kullanabilir. Bant genişliği ve hız kazandırır.
Birbirine bağlanan yönlendirme zincirlerinden (A → B → C) kaçının; eski adresi doğrudan son hedefe yönlendirin. Zincirler hem sayfa açılışını yavaşlatır hem de tarama verimini düşürür.
4xx: istemci hataları
400 Bad Request: İstek hatalı biçimlendirilmiş.401 Unauthorized: Kimlik doğrulama gerekiyor.403 Forbidden: Kimlik doğrulansa da erişim yetkisi yok.404 Not Found: Sayfa bulunamadı. Kullanıcıyı ana sayfaya, aramaya veya ilgili içeriklere yönlendiren yardımcı bir 404 sayfası tasarlamak iyi bir uygulamadır.410 Gone: Sayfa bilerek ve kalıcı olarak kaldırıldı.429 Too Many Requests: Belirli bir sürede çok fazla istek gönderildi; API'lerde hız sınırlamasında kullanılır.
"Sayfa bulunamadı" mesajı gösterip 200 döndüren sayfalar, arama motorlarının "soft 404" olarak işaretlediği yaygın bir hatadır. Görünen mesaj ile dönen kod her zaman tutarlı olmalıdır.
5xx: sunucu hataları
500 Internal Server Error: Sunucuda beklenmeyen bir hata oluştu; genellikle uygulama kodundaki bir sorundan kaynaklanır.502 Bad Gateway: Ağ geçidi veya proxy, arkadaki sunucudan geçersiz yanıt aldı.503 Service Unavailable: Sunucu geçici olarak hizmet veremiyor. Planlı bakımdaRetry-Afterbaşlığıyla birlikte kullanılması önerilir.504 Gateway Timeout: Arkadaki sunucu zamanında yanıt vermedi.
Sürekli tekrarlanan 5xx hataları, arama motorlarının sitenizi tarama sıklığını düşürmesine ve uzun sürerse sayfaların dizinden düşmesine yol açabilir.
Durum kodlarını nasıl kontrol edersiniz?
Tarayıcının geliştirici araçlarındaki Ağ (Network) sekmesi, her isteğin durum kodunu gösterir. Komut satırında curl -I https://ornek.com komutu yalnızca yanıt başlıklarını getirir. Google Search Console'daki sayfa dizine ekleme raporları ise arama motorunun sitenizde karşılaştığı 404, yönlendirme ve sunucu hatalarını listeler. Site taşıma veya yeniden tasarım sonrasında bu kontrolleri düzenli yapmak, sorunları erken yakalamanızı sağlar.
Sonuç
HTTP durum kodları, sitenizin kullanıcılarla ve arama motorlarıyla konuştuğu dilin bir parçasıdır. Doğru yönlendirmeler, tutarlı hata sayfaları ve izlenen sunucu hataları, hem ziyaretçi deneyimini hem de arama görünürlüğünü korur. Dijicrea olarak geliştirdiğimiz sitelerde yönlendirme haritalarını, hata sayfalarını ve durum kodlarını yayına almadan önce planlıyor, site taşımalarında eski adreslerin yeni karşılıklarına doğru şekilde aktarılmasını sağlıyoruz.
